ЗАБЕЛЕШКИ ЗА ВЛИЈАНИЕТО НА „ТЕЗАУРУСОТ“ НА ДАМАСКИН СТУДИТ, ВРЗ ПОСТВИЗАНТИСКАТА УМЕТНОСТ ОД 17 ВЕК
ДОИ:
https://doi.org/10.58301/BM24531-239tКлучни зборови:
Дамаскин Студит, Сокровиште, 17 век, ѕидно сликарство, пост византиска уметностАпстракт
Трудот го проучува влијанието на делото „Тезаурус“ од Дамаскин Студит (± 1520 - 1577) врз формирањето на иконографските програми и иконографските типови во поствизантиското сликарство.
Дамаскин Студит бил важна духовна личност од 16 век, кој првично бил епископ на Литида и Рендинида, подоцна на Доменикон и Еласон (1570 - 1574) и конечно на Нафпакт (Лепанто) и Арта. Неговото најпознато дело е Тезаурус (по 1558 година), кое претрпело повеќекратни препечатувања и се состоело од триесет и шест беседи.
Тезаурусот од Дамаскен бил извор на инспирација за сликарите од поствизантиската ера, а особено за оние од почетокот на 17 век - Света Гора и Доменико од Еласона. На пример, ова влијание се препознава во иконографската програма на капелата Свети Ѓорѓи во манастирот Дионисиј на Света Гора. Исто така, типичен пример е обемниот циклус на Свети Ѓорѓи со 24 епизоди во истоимената црква во областа (1611), при што некои епизоди не одговараат на претходната иконографска традиција. Овие поединечни дополнителни епизоди на мачеништвото, со хронолошки редослед, се креации на сликарот инспирирани од текстот на Мачеништвото на светецот (Хомилија XIV) од Тезаурусот. Покрај тоа, во црквата Свети Бесарион (1600) во Доменикон (Тесалија, Грција), во кругот на Архангелите, има сцена чиј натпис претставува буквална копија на текст од Тезаурусот (Хомилија II).
Неговото дидактичко и книжевно дело и влијанието што го вршело врз учените и свештенството од времето од средината на 16 век се открива преку значајниот степен на влијание на делото „Тезаурус“ врз монументалната уметност од 17 век на еден широк географски простор, како на пример во Света Гора и Тесалија.
Референци
Elizabeth Antoniadou, “Δαμασκηνού Στουδίτου «Θησαυρός». Περιστατικά συγγραφής, Περιεχόμενο, Σπουδαιότης” (unpublished diplomatic) (Thessaloniki: μεταπτυχιακη Εργασια, Αριστοτελειο Πανεπιστιμιο Θεσσαλονικιης, Θεολογικη Σχολη, Τμημα Ποιμαντικης και Κοινωνικης Θεολογιας, 2011), 24 – 25.
Fotis Dimitrakopoulos, Αρσένιος Ελασσόνος (1550 - 1626). Βίος – Έργο - Απομνημονεύματα. Συμβολή στη μελέτη των μεταβυζαντινών λογίων της Ανατολής (Athens: Κυριακιδησ Π. εκδοτικοσ οργανισμος, 2007), 54.
Eleni-Styliani Triviza, “Ο τοιχογραφικός διάκοσμος του ναού του Αγίου Γεωργίου (1611) και η μνημειακή ζωγραφική των αρχών του 17ου αιώνα στο Δομένικο Ελασσόνας” (Phd thesis, Ioannina, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Τομέας Αρχαιολογίας, 2020), 347.
Δαμασκηνός Στουδίτης, Θησαυρὸς Δαμασκηνοῦ τοῦ ὑποδιακόνου καὶ Στουδίτου τοῦ Θεσσαλονικέως. Μετὰ προσθήκης ἐν τῷ τέλει Ἑτέρων ἑπτὰ Λόγων ψυχωφελεστάτων, καὶ Ἐξηγήσεως τοῦ Πάτερ ἡμῶν, (ed. N. P. Papadopoulou) (Athens: Εκ του Τυπογραφείου Μιχαήλ Ι. Σαλίβερου, 1926), 253-257, 260.
Silas Koukiaris, Τα θαύματα - εμφανίσεις των Αγγέλων και των Αρχαγγέλων στη Μεταβυζαντινή τέχνη, (Athens: Ακριτας, 2006), 58, n. 49, 136 – 137, 180.
Eleni-Styliani Triviza, “Εικόνα Αγίου Γεωργίου με σκηνές του βίου του, έργο του Δροσινού Ιερέως (1600/ 1)”, in Φως Ιλαρόν. Αφιέρωμα στη μνήμη Αθανασίου Παλιούρα, ed. Christos Merantzas, Varvara Papadopoulou, Ioannis Houliaras, (Athens: Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων, 2024), 379- 390.
Temily Mark – Weiner, Narrative Cycles of the Life of St. George in Byzantine Art, v. I, II, (New York: Reprint 1977), 174 – 181, pl. LVI.
Gabriel Millet and Anatole Frolow, La Peinture du Moyen Age en Yougoslavie (Serbie, Macedoine et Montenegro), Fascicule III, (Paris: E. de Boccard, 1962), pl. 103.2.
Ioannis Τavlakis, Το εικονογραφικό πρόγραμμα στις Τράπεζες των Μονών του Αγίου Όρους, (), (Phd thesis, Ioannina Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, 1997), 278 – 279.
Konstantinos Vafeiadis, Η ζωγραφική στο Άγιον Όρος στις αρχές του 17ου αιώνα. Ο ζωγράφος Δανιήλ μοναχός (Thessaloniki: Migdonia Editions, 2008), 147.
Nektarios Pettas, Ο τοιχογραφικός διάκοσμος της Μονής Αγίου Νικολάου του Όρους (Τζιώρας) Ιωαννίνων (1663), (Athens – Ioannina: Phd thesis, 2009), 254 – 255.
Dimitra Νikolia, Οι τοιχογραφίες του καθολικού της μονής Σέλτσου (1697) και η μνημειακή ζωγραφική στην Άρτα στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα (Phd thesis, Ioannina, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, 2018), 186 – 187.
Ioannis Perrakis, Το ενυπόγραφο έργο του ιερομονάχου Δαμασκηνού εξ Ιωαννίνων (τέλη 17ου – αρχές 18ου αιώνα), (Athens: Athos Library Editions, 2020).
Преземања
Објавено
Како да се цитира
Издание
Секција
Дозвола
Авторско право(c) 2024 ЈНУ ИСК – ПРИЛЕП

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.