ИДЕЈНАТА ВРСКА ПОМЕГУ СТРАШНИОТ СУД И ДЕИСИСОТ СО ХРИСТОС ЦАР, БОГОРОДИЦА ЦАРИЦА И СВ. JОВАН КРСТИТЕЛ ВО ЦРКВАТА СВ. ПРЕОБРАЖЕНИЕ, МАНАСТИР ЗРЗЕ

Автори

  • Александар Василески ЈНУ Институт за старословенска култура - Прилеп

ДОИ:

https://doi.org/10.58301/BM1540-4427v

Клучни зборови:

Страшен суд, Деисис, манастир Зрзе, Христос цар и архиереј, поствизантиска уметност

Апстракт

Страшниот суд од западната фасада на црквата Св. Преображение, манастир Зрзе, отстапува од вообичаените иконографски стандарди на поствизанитиските претстави на оваа композиција. Основната причина за промените во иконографската схема е инкорпорирањето на Деисисот со Христос цар, Богородица царица и св. Jован Крстител, во рамките на Зрзевскиот Страшен суд. Корелацијата на илустрациите на Деисисот и Страшниот суд има долга традиција во византиската и поствизантиската уметност, но зрзевското решение претставува уникатен пример поради специфичниот третман на  двете теми. Царскиот Деисис, покраj тоа што дополнително ја акцентира есхатолошката улога на Христос како судија на човештвото, со молитвите на Богородица и св. Jован Крстител добил и сотериолошка димензи]а. Изоставањето на пеколниот дел, како главен носител на дидактичката порака на Страшниот суд, за сметка на претставата на Деисисот, jа истакнува надежта во божјата милост и спасението на човештвото во Небесното царство.

Преземања

Објавено

2022-12-14

Како да се цитира

Василески, А. (2022). ИДЕЈНАТА ВРСКА ПОМЕГУ СТРАШНИОТ СУД И ДЕИСИСОТ СО ХРИСТОС ЦАР, БОГОРОДИЦА ЦАРИЦА И СВ. JОВАН КРСТИТЕЛ ВО ЦРКВАТА СВ. ПРЕОБРАЖЕНИЕ, МАНАСТИР ЗРЗЕ. BALCANOSLAVICA, 27–43. https://doi.org/10.58301/BM1540-4427v

Издание

Секција

Прилози